Οι αναλυτές περιμένουν επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας το 2020

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Μας πήραν την πρωτιά οι Ρουμάνοι στη φοροδιαφυγή αλλά αυτό δεν αναιρεί τις επιδόσεις της χώρας που εμφανίζει το δεύτερο μεγαλύτερο έλλειμμα ΦΠΑ στην Ευρώπη σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ε.Ε.

Η Ελλάδα έχασε 7,34 δισ. ευρώ, το 34% των συνολικών δυνητικών εσόδων από τον φόρο το 2017 ενώ η Ρουμανία εμφανίζει έλλειμμα 36%.

Συνολικά οι χώρες της Ε.Ε. έχασαν έσοδα 137 δισ. ευρώ από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) το 2017.

Το «έλλειμμα ΦΠΑ», δηλαδή η συνολική διαφορά μεταξύ των αναμενόμενων εσόδων από τον ΦΠΑ και του ποσού που πράγματι εισπράχθηκε, αν και έχει μειωθεί λίγο σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, παραμένει εξαιρετικά υψηλό.

Το έλλειμμα ΦΠΑ μετρά την αποτελεσματικότητα των μέτρων επιβολής και συμμόρφωσης σχετικά με τον ΦΠΑ σε κάθε κράτος-μέλος, καθώς παρέχει μια εκτίμηση της απώλειας εσόδων λόγω απάτης και φοροδιαφυγής, φοροαποφυγής, πτώχευσης, οικονομικής αφερεγγυότητας και εσφαλμένων υπολογισμών.

Η Ρουμανία κατέγραψε το μεγαλύτερο εθνικό έλλειμμα ΦΠΑ, με απώλεια εσόδων από τον ΦΠΑ ύψους 36% το 2017. Ακολουθούν η Ελλάδα (34%) και η Λιθουανία (25%).

Τα χαμηλότερα ελλείμματα καταγράφηκαν στη Σουηδία, στο Λουξεμβούργο και στην Κύπρο, χώρες οι οποίες απώλεσαν έσοδα από τον ΦΠΑ μόνο σε ποσοστό 1% κατά μέσο όρο. Σε απόλυτες τιμές, το υψηλότερο έλλειμμα ΦΠΑ, ύψους περίπου 33,5 δισ. ευρώ, σημειώθηκε στην Ιταλία.

Οι επιμέρους επιδόσεις των κρατών-μελών εξακολουθούν να διαφέρουν σε σημαντικό βαθμό. Το έλλειμμα ΦΠΑ μειώθηκε σε 25 κράτη-μέλη και αυξήθηκε σε τρία. Η Μάλτα (-7 ποσοστιαίες μονάδες), η Πολωνία (-6 ποσοστιαίες μονάδες) και η Κύπρος (-4 ποσοστιαίες μονάδες) σημείωσαν πολύ καλές επιδόσεις, καθώς κατέγραψαν σημαντική μείωση στις απώλειες εσόδων από τον ΦΠΑ. Επτά κράτη-μέλη, συγκεκριμένα η Σλοβενία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Σλοβακία, η Πορτογαλία, η Τσεχία και η Γαλλία, σημείωσαν επίσης πολύ καλά αποτελέσματα, μειώνοντας το έλλειμμα ΦΠΑ κατά περισσότερες από 2 ποσοστιαίες μονάδες.

Σημειώθηκε σημαντική αύξηση του ελλείμματος ΦΠΑ στην Ελλάδα (2,6%) και τη Λετονία (1,9%) και οριακή αύξηση στη Γερμανία (0,2%).

Σε ονομαστικές τιμές, το έλλειμμα ΦΠΑ μειώθηκε στα 137,5 δισ. ευρώ το 2017, δηλαδή κατά 8 δισ. ευρώ, ποσό παρόμοιο με τη μείωση κατά 7,8 δισ. ευρώ που σημειώθηκε το 2016. Το έλλειμμα ΦΠΑ το 2017 αντιπροσωπεύει το 11,2% των συνολικών εσόδων από τον ΦΠΑ στην ΕΕ, ενώ το προηγούμενο έτος το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 12,2%. Αυτή η πτωτική τάση παρατηρείται για πέμπτη συνεχή χρονιά.

Η ΕΕ θεωρεί ότι το έλλειμμα ΦΠΑ οφείλεται σε παθογένειες γενικότερα στις ευρωπαικές χώρες αλλά στην Ελλάδα, οι πατέντες των φοροφυγάδων το «έχουν τερματίσει».

Πέρα από την άσκηση βίας στους ελεγκτές, υπάρχουν και πιο έξυπνοι τρόποι για τους φοροφυγάδες. Υπολογίζεται ότι ένα στα τρία ευρώ ΦΠΑ στην Ελλάδα και δεν είναι περίεργο αφού για παράδειγμα πρόσφατα επιχείρηση της Κρήτης, στο τέλος της ημέρας διέγραφε από τη μνήμη της ταμειακής μηχανής τον μεγαλύτερο όγκο των αποδείξεων που είχαν εκδοθεί.

Στις βασικές ευρεσιτεχνίες των φοροφυγάδων είναι απλώς να μην εκδίδεται απόδειξη όταν πληρώνονται μετρητά, δίνοντας έκπτωση στον πελάτη.

Συχνά επίσης εκδίδεται δελτίο παραγγελίας αντί για κανονική απόδειξη: οι παραβάτες έχουν εγκαταστήσει ειδικό μηχανισμό εκτύπωσης των δελτίων παραγγελίας, τα οποία μάλιστα προσομοιάζουν στις κανονικές αποδείξεις και πολύ εύκολα ο πελάτης, αν δεν είναι παρατηρητικός, πιστεύει ότι παίρνει απόδειξη αλλά η αγορά του δεν έχει καταγραφεί και ο καταστηματάρχης έχει «κερδίσει» τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος που αναλογεί στη συναλλαγή.

Άλλη πατέντα που γίνεται συχνά είναι η έκδοση κανονικής απόδειξης αλλά από ταμειακή μηχανή που δεν είναι δηλωμένη στην εφορία. Έχουν μάλιστα καταγραφεί περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις χρησιμοποιούσαν ταμειακές μηχανές οι οποίες ανήκαν σε επιχειρήσεις που έχουν παύσει τη λειτουργία τους

Συχνά γίνεται η χρήση ειδικού λογισμικού το οποίο καταγράφει τις συναλλαγές στη μνήμη του φορολογικού μηχανισμού αλλά δεν τις εκδίδει. Εφόσον οι ελεγκτές εμφανιστούν στην επιχείρηση τότε με το πάτημα ενός κρυφού κουμπιού εκδίδονται μέσα σε μερικά λεπτά όλες οι αποδείξεις που δεν έχουν εκτυπωθεί. Εφόσον δεν εμφανίζονται ελεγκτές, τότε στο τέλος κάθε ημέρας διαγράφονται από τη μνήμη του φορολογικού μηχανισμού ενώ γίνεται και χρήση ειδικού λογισμικού το οποίο στο τέλος της ημέρας διαγράφει μέρος της αξίας των αποδείξεων που έχουν εκδοθεί κανονικά.

Οι ελεγκτές έχουν εντοπίσει και μεθόδους για να παρακάμπτεται η χρήση των τερματικών αποδοχής ηλεκτρονικών πληρωμών POS και να μην συνοδεύονται οι σχετικές συναλλαγές με έκδοση απόδειξης, ή η χρήση από επιχείρηση περισσότερων του ενός POS ώστε κατά τον έλεγχο να εμφανίζεται στους ελεγκτές η μια συσκευή POS για την οποία εκδίδονται αποδείξεις ενώ όταν χρησιμοποιεί τη δεύτερη συσκευή δεν τις εκδίδει. Επιπλέον, έχουν αρχίσει να καταγράφονται και περιστατικά που παρά την πληρωμή του πελάτη με τραπεζική κάρτα δεν εκδίδεται η απόδειξη. Αυτό γίνεται καθώς επιχειρήσεις ρισκάρουν να μην ελεγχθούν ανά συναλλαγή μέσω POS και την έκδοση της σχετικής απόδειξης αλλά να ελεγχθούν συγκεντρωτικά.
Στο μεταξύ μελαγχολία προκαλούν οι προβλέψεις των αναλυτών για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας μετά και την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ για τα μεγέθη του β΄ τριμήνου-σύμφωνα με την Καθημερινή (ρεπορτάζ Ελευθερία Κούρταλη).

Οπως επισημαίνει η Citigroup, η ανάπτυξη στην Ελλάδα υπερέβη τις εκτιμήσεις της στο δεύτερο τρίμηνο, καθώς η ίδια ανέμενε αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,5% σε τριμηνιαία βάση, έναντι του 0,8% που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ. Ωστόσο, όπως αναφέρει, η ελληνική ανάπτυξη παραμένει σε μεγάλο βαθμό αποσυνδεδεμένη από την υπόλοιπη Ευρωζώνη και επηρεάζεται κυρίως από αλλαγές στη δημοσιονομική πολιτική και τις εισροές ξένων επενδύσεων, οι οποίες αφορούν κυρίως ευρωπαϊκά κονδύλια.

Πάντως, όπως παρατηρεί, οι εξαγωγικές επιδόσεις συνεχίζουν να βελτιώνονται λόγω και του τουρισμού. Αυτό αποτελεί εγγύηση ότι η ανάπτυξη στη χώρα θα παραμείνει στα επίπεδα του 1,5%-2% τα επόμενα χρόνια, τονίζει η Citi.

Από την πλευρά της, η Capital Economics εκτιμά επίσης πως η ανάπτυξη το 2019 θα κινηθεί στα επίπεδα του 1,5%, ενώ το διάστημα 2020-2023 κατά μέσον όρο στο 1,2%.

Οπως αναφέρει, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι στόχος είναι η ενίσχυση των επενδύσεων, ώστε το ΑΕΠ της Ελλάδας να αναπτυχθεί με ρυθμό τουλάχιστον 4% από το 2020.

Σύμφωνα με τα σημερινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ΑΕΠ αναπτύχθηκε κατά 0,8% σε επίπεδο τριμήνου αλλά, παρότι αυτό αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, ακόμα και αν η οικονομία διατηρήσει αυτούς τους ρυθμούς, η ανάπτυξη του 2019 θα είναι πολύ μακριά από το 4%.

Οπως σημειώνει, την τελευταία φορά που η ανάπτυξη της Ελλάδας έτρεξε με ρυθμούς 4% σε μέσο όρο (1997-2007), η παγκόσμια οικονομία βρισκόταν σε περίοδο έντονης οικονομικής άνθησης και ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας της Ελλάδας αυξανόταν.

Σύμφωνα με την Capital Economics, η πλήρης άρση των capital controls είναι θετική, ωστόσο, με την ευρωπαϊκή οικονομία να παραμένει αδύναμη και με τη δημοσιονομική πολιτική στην Ελλάδα λιγότερο επεκτατική σε σχέση με φέτος, η ελληνική οικονομία αναμένεται να επιβραδυνθεί από το 2020. Αυτό, όπως επισημαίνει, εγείρει ερωτηματικά ως προς την πορεία που θα ακολουθήσει το ελληνικό χρέος.

Οπως αναφέρει η Capital Economics, ο δείκτης χρέους ως προς το ΑΕΠ θα υποχωρήσει σταδιακά κάτω από το 170% του ΑΕΠ. Ωστόσο, καθώς το δημόσιο χρέος αποτελεί κλειδί για την πιστοληπτική αξιολόγηση, αυτό δείχνει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει εκτός επενδυτικής βαθμίδας τα επόμενα χρόνια, ενώ τα ελληνικά ομόλογα δεν αναμένεται να συμπεριληφθούν σε έναν νέο γύρο QE από την ΕΚΤ, ακόμα και εάν διαρκέσει για δύο χρόνια.

Πηγή Πληροφοριών

Σχετικές δημοσιεύσεις